فرهنگ‌نامه‌ی مقاومت اسلامی
فرهنگ‌نامه‌ی آزاد مقاومت اسلامی


آبادان






آبادان یکی از شهرهای بزرگ استان خوزستان در ایران است. این شهر در محاصره رودهای کارون ، بهمنشیر و اروند رود و خلیج فارس قرار گرفته به آن جزیره آبادان هم می گویند. نام قدیمی این شهر عبادان بود که در سال 1314ش به آبادان تغییر کرد.

واژه شناسی


نام قدیمی‌تر آن اُپاتان بوده است. اُپاتان یعنی قلعه یا برجی که برای دیده‌بانی ساخته می‌شود. این برج آمد و رفت کشتی‌ها و یا شبیخون دزدان دریایی را تحت نظر قرار می‌داد.

صنایع تاریخی


این شهر کم باران در گذشته‌ها به برج دیده بانی ، گرمای توان فرسای تابستان ، رطوبت ، معابد و ماهی‌های خود معروف بود.

نفت


پس از آن که نخستین چاه در 5 خرداد 1287 در مسجد سلیمان به نفت رسید ، ساختن یک پالایشگاه در نزدیکی آن ضرورت یافت. و چون آبادان در کنار آب قرار داشت و می‌توانست لنگرگاه خوبی برای کشتی‌های نفتکش باشد ، اولین پالایشگاه ایران در این شهر ساخته شد. در سال 1291 ش پالایشگاه آبادان شروع به کار کرد و چند سال بعد بزرگ ترین پالایشگاه جهان نام گرفت.آبادان رفته رفته تبدیل به یک منطقه صنعتی شد. در ابتدا همه کارکنان این پالایشگاه انگلیسی بودند. انگلیسی‌های ساکن در آبادان در بهترین محله‌ها با امکانات خوب و ایرانی‌ها در محله‌های عقب مانده و با حداقل امکانات زندگی می‌کردند. همین موضوع گاهی موجب اعتصاب کارگران ایرانی می‌شد. با اینکه نفت ، آبادان را ثروتمند کرد ، اما این فاصله طبقاتی همچنان ماند و حتی با جایگزینی تدریجی ایرانی‌ها به جای انگلیسی‌ها و نیز ملی شدن صنعت نفت از بین نرفت.

انقلاب اسلامی ایران


وقتی در سال 1357 ش ، انقلاب اسلامی ایران اوج گرفت ، 66 سال از عمر پالایشگاه آبادان می‌گذشت. کارگران صنعت نفت آبادان که از شش دهه حکومت طاغوت و تبعیض ناخرسند بودند با صدای انقلاب ، هم‌آوا شدند و لوله‌های صدور نفت را بستند. اعتصاب کارکنان و کارگران صنعت نفت یکی از عوامل مهم پیروزی انقلاب اسلامی بود.

ماجرای سینما رکس آبادان

در 28 مرداد 1357 پیش از پیروزی انقلاب اسلامی سینما رکس آبادان آتش گرفت. این جنایت به دست عوامل محمدرضا شاه پهلوی و در زمان نخست وزیری جمشید آموزگار روی داد و377 نفر از اهالی آبادان که برای تماشای فیلم گوزن‌ها در تالار سینما نشسته بودند ، سوختند و همگی از دنیا رفتند. تلاش شد که این جنایت به انقلابیون نسبت داده شود و آن‌ها را افرادی مرتجع و جنایت‌پیشه معرفی کنند که با مظاهر تمدن مخالفند.

جنگ تحمیلی


حمله ی عراق به ایران و جنگ هشت ساله ، از این شهر یک ویرانه ساخت. عراق در31 شهریور 1359 با دوازده لشکر از مرزهای غربی وارد خاک ایران شد و برخی از شهرها را تصرف کرد و بعضی را به محاصره درآورد.آبادان در 19 مهر 1359 توسط ارتش عراق محاصره شد. پالایشگاه غول پیکر شهر نیز که مجاور

مرز عراق است ، در دومین روز تجاوز ، زیر بمباران قرار گرفت و با ادامه حملات دشمن ، 85 درصد آن آسیب دید . دشمن بعثی با این کار موفق شد ایران را با کمبود فرآورده های نفتی رو به رو کند.

شهر با ادامه بمباران‌ها علیه شهرنشینان رفته رفته از جمعیت خالی شد و فقط گروهی از جوانان آبادانی به همراه داوطلبانی که از شهرهای دیگر به این ناحیه آمده بودند ، ماندند و از شهر دفاع کردند.

شکست حصر آبادان

امام خمینی چند روز پس از محاصره آبادان در یکی از سخنرانی‌ها ی خود به نیروهای مسلح هشدار دادند که این محاصره باید شکسته شود و با تاکید گفتند:«من منتظرم که این حصر آبادان از بین برود...فکر این نباشید که اگر اینها آمدند... بیرونشان می‌کنیم. اگر این‌ها آمدند خسارت بر ما وارد می کنند. نگذارید بیایند و در آبادان وارد شوند.»

یازده ماه بعد در 5 مهر 1360 محاصره آبادان طی عملیات ثامن الائمه با همیاری نیروهای مسلح و داوطلبان در هم شکست.

شهدای جنگ

طبق آمار 897 نفر از اهالی آبادان در حوادث انقلاب و جنگ هشت ساله به شهادت رسیدند در پایان جنگ آنچه از آبادان ماند یک شهر جنگ‌زده و ویران بود.

سازندگی


پس از جنگ ، آبادان بازسازی شد. پالایشگاه بزرگ شهر دوباره جان گرفت. و مردم جنگ‌زده که به شهرهای دیگر کوچ کرده بودند به زادگاه خود بازگشتند.




ارتباط با ما | لوگوی ما
حقوق مطالب اختصاصی محفوظ است.