فرهنگ‌نامه‌ی مقاومت اسلامی
فرهنگ‌نامه‌ی آزاد مقاومت اسلامی


سید عبد الحسین لاری

این واژه پر طرف‌دار است؛
اگر دانش بیش‌تری دارید، با افزودن به آن، دیگران را نیز سهیم کنید.







آیت الله سید عبد الحسین لاری فقیه و سیاستمدار معاصر و رهبر حکومت اسلامی لار در اوایل قرن 13 شمسی است. وی در نجف ، لار ، فیروزآباد و جهرم سکونت داشته و به فعالیت‌های علمی و سیاسی مشغول بوده.

تولد و کودکی


سید عبد الحسین لاری در شب جمعه 3 صفر 1264ق / 18 اسفند 1266ش مصادف با شب ولادت امام محمد بن علی الباقر1 در شهر نجف به دنیا آمد. پدر وی سید عبد الله نام داشت.

نسب

نسب ایشان به شاه رکن الدین دزفولی متصل است. این خاندان در ایران نشو و نما کرده‌اند و پس از آن دوباره به نجف باز گشته‌اند.

تحصیلات حوزوی


در سال 1273ق وی وارد حوزه شد و نزد علمای بزرگی همچون میرزای شیرازی ، شیخ محمد حسین کاظمی و ملا لطف الله مازندرانی تحصیل کرد. سید عبد الحسین لاری در سن 22 سالگی به درجه اجتهاد رسید. وی از علمای زیر اجازه‌ی اجتهاد دریافت می‌کند:

  1. آیت الله شیخ محمدحسین کاظمی2
  2. آیت الله محمد فاضل ایروانی3
  3. آیت الله شیخ لطف الله مازندرانی4
  4. آیت الله شیخ حسین قلی همدانی5

هجرت به لار


در پی افزایش روز افزون ظلم نیروهای انگلیس به مردم فارس ، سران لارستان هیأتی را برای چاره جویی به عراق و نزد زعیم حوزه علمیه می‌فرستند تا فردی را برای مقابله با این مسئله به ایشان معرفی کند. حاج سید علی لاری معروف به حاجی علی کبیر از مجاهدان لارستان نیز همراه این گروه اعزامی است.

میرزای شیرازی در پاسخ این گروه می‌گوید فعلا کسی را در نظر ندارم. هیأت برای زیارت مرقد امیرالمؤمنین6 راهی نجف می‎شوند. در نجف اشرف با سید مرتضی کشمیری ملاقات و از ایشان درخواست کمک می‌کنند. وی آیت الله سید عبد الحسین لاری را که در نجف مشغول تدریس فقه است پیشنهاد می‌کند.

آیت الله لاری در این زمان 45 سال دارد و یکی از بزرگترین اساتید حوزه علمیه نجف است. و با توجه به مسئولیت‎های حوزوی ، هجرت به ایران را نمی‌پذیرد. حاج سید علی کبیر به نجف می‌رود و این مسئله را با میرزای شیرازی در میان می‌گذارد.

میرزای شیرازی در نامه‎ای آیت الله عبدالحسین لاری را از اوضاع آشفته جنوب ایران باخبر و ایشان را ملزم به هجرت به لارستان می‌کند.7

آیت الله سید عبدالحسین موسوی لاری در سال 1309ق نجف اشرف را ترک می‎کند و به لارستان می‎رود. میرزای شیرازی هنگام خروج ایشان به هیأت لاری می‌گوید:«با بردن آقا سید عبدالحسین به لارستان ، نجف را به آن‌جا برده‎ای و گهواره فضیلت و دانش را از فرزند فضیلت و علم خالی گذاردی.»8

ایشان در لار به تدریس و انجام وظایف دینی مشغول شد. مدرسه‌ای و حوزه علمیه‌ای تأسیس کرد. وی همچنین گروه‌هایی مسلح تربیت کرد که بعدها به تفنگچیان سید لاری و چریک‌های فارس و سید لاری مشهور شدند.

ماجرای مبلغان مسیحی


در دوره‌ای که دولت انگلیس برای سلطه استعماری خود ، عده زیادی مبلغ مسیحی و کتاب و نشریات تبلیغی به ایران می‌فرستد ، آیت الله لاری فرمان اخراج مبلغان مسیحی و جمع‌آوری کتب ضاله را صادر می‎کند. این فرمان ایشان دولت بریتانیا را خشمگین می‌کند. انگلیس برای از بین بردن فرمان وی از دولت ایران می‎خواهد تا مجتهد لاری را در تنگنا قرار دهد. دولت قاجار عین الملک را مأمور رسیدگی موضوع می‌کند و دستور می‎دهد قیمت کتاب‌های جمع‌آوری شده را یعنی 2000 تومان از آیت الله لاری دریافت کند. در آن زمان کل مالیات سالیانه لارستان 4020 تومان بوده است. عین الملک به لار می‎رود و با مشاهده نیروهای ایشان با عذرخواهی به تهران برمی‎گردد.

حکومت اسلامی لارستان


وی پس از این ماجرا طی فتوایی وجوب انحلال رژیم سلطنتی قاجار را صادر می‎نماید:«واجب است تبدیل سلطنت امویه قاجاریه به دولت حقه اسلامیه».9

رزمندگان لارستان کنترل منطقه را به دست می‌گیرند و اموال حاکمان قاجار مصادره می‎گردد.میرزای شیرازی وقتی از این جریان مطلع می‎گردد ، به منظور تأیید اقدامات و سپاسگذاری از وی ، به او نامه‎ای می‌نویسد.10

چاپ تمبر

در حکومت اسلامی لارستان با چاپ تمبر برای حکومت اسلامی دیگر به پست مرکزی بابت تمبر و کاغذهای بهادار مبلغی پرداخت نمی‌شد. روی تمبرهای چاپ شده نوشته بود پست ملت اسلام تا از تمبرهای قاجار تمییز داده شود.

انتصاب ائمه جمعه

نصب ائمه جمعه برای شهرها و قصبات این حکومت از دیگر فعالیت‌های سید عبدالحسین موسوی لاری است.

گسترش جغرافیایی

پس از چندی بندرعباس ، بندرلنگه ، بوشهر ، استان کرمان و فارس زیر نظر حکومت اسلامی قرار می‎گیرد.

تحریم کالاهای خارجی

آیت الله لاری بارزگانی استعمارگران روس و انگلیس را به زیان امت اسلامی می‎داند. به همین خاطر استفاده از چای ، قند ، ادویه ، خوراک و پوشاک هایی را که از کشورهای خارجی - بخصوص روسیه و انگلیس - وارد ایران و سایر کشورهای اسلامی می‎شود ، تحریم می‎نماید. وی عقیده دارد ، خروج ارز از کشورهای اسلامی برای خرید اشیای خارجی موجب تقویت دشمنان اسلام و قدرت استعمارگران است و بدین وسیله سبب ریخته شدن خون مسلمانان و ملتهای فقیر می‎گردد. همچنین ورود کالاهای خارجی موجبات وابستگی اقتصادی را فراهم می‎آورد و از دیدگاه فقهی و سیاسی اسلام ، حرام است.11

مشروطه


وی از علمای مبارز دوره مشروطه بود. از آن‌جا که سید عبدالحسین لاری مشروطه را الگوی سیاسی کاملی برای کنش سیاسی نمی‌دید ، مشروطه مشروعه را طرح کرد.

هر چند نهضت مشروطیت در کلیت خویش از ایدئولوژی‌های بیگانه تأثیر پذیرفت اما در جریان مشروطیت جنوب که آیت الله سید عبد الحسین لاری رهبری آن را بر عهده داشت به طور عمیقی از اسلام و اندیشه‌ی انقلابی تشیع الهام گرفته شد و مبارزه با ظلم و ستم به نفع توده‌های محروم ، از محوری‌ترین کارکردهای آن بود.

آثار


از ایشان 40 اثر بر جا مانده که برخی از آن‌ها عبارت است از:

  1. معارف السلمانی بمراتب الخلفاء الرحمانی
  2. رساله در عقوبت حب دینا12
  3. اکسیر السعاده فی اسرار الشهاده
  4. استخاره نامه
  5. آیات الظالمین
  6. رساله و جیزه در کیفیت علم امام13
  7. قانون در اتحاد دولت و ملت
  8. قانون مشروطه مشروعه
  9. هدایت الطالبین
  10. تعلیقات المکاسب14
  11. کتاب الاصول
  12. حاشیه بر فرائد الاصول شیخ انصاری15
  13. حاشیه بر شرح کبیر
  14. حاشیه بر قوانین الاصول

از کتاب‌های فوق ، ده عنوان نخست به چاپ رسیده است. دیگر آثار ایشان به صورت خطی موجود می‎باشد.

وفات


روز جمعه 4 شوال 1342ق / 15 اردبیهشت 1303ش است. آیت الله لاری پس از اقامه نماز جمعه و بازگشت به خانه درگذشت. مرقد ایشان در شهر جهرم واقع است و به مقبره «آقا» مشهور می‌باشد.


    1. ^ علیه السلام
    2. ^ متوفی 1308 ق
    3. ^ متوفی 1306 ق
    4. ^ متوفی 1311 ق
    5. ^ متوفی 1311 ق
    6. ^ علیه السلام
    7. ^ مهاجری ، عبدالحمید ، شجره طیبه - تلخیص گلشن حسینی ، صص 7 -8/ دانشمندان و سخن سرایان فارس ، ص 578
    8. ^ آیت اللهی ، سید محمدتقی ، ولایت فقیه زیربنای فکری مشروطه مشروعه ، ص 30
    9. ^ فتوکپی حکم جهاد آیت الله العظمی سید عبدالحسین لاری ، دفتر امام جمعه جهرم
    10. ^ ر.ک: ولایت فقیه زیربنای فکری مشروطه مشروعه ، ص 160
    11. ^ شجره طیبه ، صص 20-22
    12. ^ عرفان السلمانی بحقائق الایمانی
    13. ^ علیه السلام
    14. ^ در دو جلد
    15. ^ در دو جلد



    فیش‌ها

    1. آیت الله سید عبد الحسین لاری /گلشن ابرار


    ارتباط با ما | لوگوی ما
    حقوق مطالب اختصاصی محفوظ است.