فرهنگ‌نامه‌ی مقاومت اسلامی
فرهنگ‌نامه‌ی آزاد مقاومت اسلامی


سید محمد حسین فضل الله

این واژه پر طرف‌دار است؛
اگر دانش بیش‌تری دارید، با افزودن به آن، دیگران را نیز سهیم کنید.







آیت الله العظمی سید محمد حسین فضل الله عالم مبارز و مرجع تقلید شیعیان لبنان و جوامع لبنانی‌تبار در آفریقا و آمریکای لاتین و پدر معنوی حزب الله لبنان بود. آرا و عملکرد وی نشان پایبندی وی به جمهوری اسلامی است.

تولد و کودکی


ایشان در 16 نوامبر 1935 / 25 آبان 1332 / 19 شعبان 1354 در نجف به دنیا آمد. پدر وی سید عبدالرئوف نام داشت و برای تحصیل علوم دینی به نجف مهاجرت نموده بود.

شجره نامه


السید محمّد حسین ابن السید عبد الرؤوف ابن نجیب الدین ابن السید محیی الدین ابن السید نصر الله ابن محمد بن فضل الله1 ابن محمد بن محمد بن یوسف بن بدر الدین بن علی بن محمد بن جعفر بن یوسف بن محمد بن الحسن بن عیسى بن فاضل بن یحیى بن حوبان بن الحسن بن ذیاب بن عبد الله بن محمد بن یحیى بن محمد بن داود بن ادریس بن داوود بن أحمد بن عبد الله بن موسى بن عبد الله بن الحسن المثنى ابن الحسن السبط ابن الإمام علی بن أبی طالب2.

تحصیلات


ایشان در سن نه سالگی ، پس از یک دوره تحصیل در مکتب‌خانه و سپس در مدارس جدید منتدی النشر تا کلاس چهارم ، تحصیلات حوزوی خود را آغاز کرد و در سن نوزده سالگی به درس خارج علمای بزرگ زمانه از جمله آیات عظام سید ابوالقاسم خوئی ، سید محسن حکیم ، سید محمود شاهرودی ، شیخ حسین حلی ، سید صدرا بادکوبه‌ای و سید محمد باقر صدر راه یافت.

وی حکمت متعالیه ملاصدرای شیرازی را ابتدا در محضر آیت الله بادکوبه‌ای و سپس به مدت نج سال در محضر آیت الله شهید سید محمد باقر صدر فرا گرفت. استاد دیگرش آیت الله سید ابوالقاسم خوئی به او توصیه کرده بود تا این درس را به طور جدی پی‌گیری کند.

وی همزمان با تحصیلات حوزوى به فضاى پیرامون و اوضاع زمانه توجه داشت و اندیشه‌ها و دغدغه‌هاى فرهنگى و سیاسى زمانه‌اش را از طریق مجلات مصر و لبنان و روزنامه‌هاى عراقى پیگیرى مى کرد.

ایشان در دوران تحصیلات حوزوی از شاگردان ممتاز حوزوی به حساب می‌آمد ، آیت الله سید محمد باقر صدر یک بار تقریرات وی را به آیت الله خوئی نشان می‌دهد و این مسئله بعدها باعث وکالت مطلق آیت الله فضل الله در امور عمومی اجتهاد از سوی آیت الله خوئی می‌شود.

عراق


مجله الأضواء

در سال 1380ق وی به همراه سید محمد باقر صدر و شیخ محمد مهدى شمس الدین مجله الأضواء را راه اندازی کردند. سرمقاله‌های پنج شماره اول این مجله توسط سید محمد باقر صدر با نام رسالتنا و پس از آن توسط آیت الله فضل الله با نام کلمتنا نوشته می‌شد. ایشان به مدت 6 سال به نگارش مقاله و تالیف کتاب ادامه داد.

حزب الدعوة الإسلامیة

وی در کنار سید محمد باقر صدر در تأسیس حزب‌ الدعوة الاسلامیه عراق نقش داشت. اخوان المسلمین و حزب التحریر الاسلامى از جمله احزاب سنی آن زمان عراق بودند. ایشان کتاب‌هاى «قضایانا على ضوء الاسلام» و «اسلوب الدعوة فى القرآن» را در این مرحله نگاشته است.

لبنان


ایشان در سال 1952 در سن هفده سالگى براى نخستین بار به قصد دیدار خانوادگى به لبنان رفت و در این سفر که هم زمان با چهلمین روز درگذشت سید محسن امین عاملى بود قصیده‌اى در رثاى او سرود و در آیین یادبود او قرائت کرد. وى در این قصیده بسیارى از مسایل سیاسى روز و از جمله مساله وحدت و بیدارى اسلامى و مهاجرت جوانان را مطرح و استعمار فرانسه را تقبیح کرد. روزنامه‌هاى آن روز لبنان این قصیده را تحریک کننده و احساس برانگیز توصیف کردند.

هجرت به لبنان

در سال 1966 وی به لبنان بازگشت و فعالیت‌هاى علمى ، فرهنگى و اجتماعى گسترده‌اى را به راه انداخت که نتایج آن امروز کاملا مشهود است.

جنگ‌های داخلی و دوران اشغال

وی در جنگ‌های داخلی لبنان هم‌پای شیعیان مظلوم به دفاع و رتق و فتق امور مردم مشغول بود. خانه و مسجد وی همیشه مملو از مجروحان و بی‌خانمان‌ها بود.

خانه و مسجد وی بارها در دوران جنگ‌های داخلی و اشغال مورد تعرض نیروهای فالانژیست ،‌ اسرائیلی و آمریکایی قرار گرفته بود. جهاد مغنیه برادر شهید عماد مغنیه در یکی از بمباران‌های منزل علامه فضل الله به شهادت می‌رسد.

هم‌چنین می‌توان رد پای ایشان را در محاصره و سقوط نبعه و مسائل سازمان‌دهی و پشتیبانی این شهرک یافت.

جنایب بئر العبد

در 8 مارس 1985 سرویس‌های جاسوسی آمریکا به قصد ترور ایشان یا عماد مغنیه که در آن موقع رئیس حفاظت از ایشان بوده ، خودرویی بمب‌گذاری شده را مقابل در منزل وی منفجر می‌کنند. در پی این انفجار حد اقل 80 نفر از عابرین که اکثرا از زنان و کودکان بوده‌اند به شهادت می‌رسند. علامه فضل الله در آن روز به منظور پاسخ به سؤال خانمی پس از نماز جمعه کمی دیرتر از همیشه به خانه باز می‌گشته و عوامل ترور با رسیدن خودرویی مانند خودروی همیشگی وی ، عملیات ترور ناموفق خود را کلید می‌زنند که به یک فاجعه انسانی می‌انجامد.

جامعه سازی

وى با برگزارى جلسات منظّم تفسیر و وعظ دینى و اخلاقى و برنامه‌هاى پاسخ به پرسش‌ها‌ توانست تحول عظیمى در چندین نسل پدید آورد.

تأسیس حوزه‌های علمیه

ایشان حوزه علمیه «المعهد الشرعى الاسلامى» را در بیروت تأسیس کرد. وى در این مدرسه تدریس درس خارج اصول و فقه را برعهده داشت. بسیارى از شخصیت‌هاى مقاومت اسلامى لبنان تربیت شده این مدرسه هستند. شهید شیخ راغب حرب از نخستین طلاب این مدرسه بود. وى همچنین حوزه علمیه‌ای ویژه زنان در بیروت ، حوزه‌اى در صور و حوزه المرتضى در دمشق را تا‌سیس کرده است.

انجمن خیریه

انجمن خیریه «جمعیه المبرات الخیریه» تحت نظارت ایشان قرار داشت. این مؤسسه با کمک نیکوکاران مراکز درمانی پیشرفته و موسساتی فرهنگی براى تربیت یتیمان و به ویژه فرزندان شهدا و فرزندان فقرا تأسیس کرد. فرزندان شهدا به طور شبانه‌روزى در این مراکز خیریه اسکان دارند و در بخش آموزشى همین مراکز تحصیل می‌کنند.

شعر

وى با مطالعات ادبى و قرائت مجلاتى چون مجله الکاتب طه حسین به وجود قریحه شعر در خویش پى برد و شروع به سرودن شعر کرد. از ایشان سه دیوان شعر منتشر شده است.

رحلت


آیت الله علامه سید محمد حسین فضل الله 13 تیر 1389 به علت خون‌ریزی شدید داخلی در بیمارستانی در بیروت در گذشت.

حضور سید حسن نصرالله

سید حسن نصرالله دبیر کل حزب الله لبنان علی رغم شرایط سخت امنیتی بلافاصله بر سر پیکر ایشان حاضر شد.

پیام آیت الله سید علی خامنه‌ای ، رهبر معظم انقلاب اسلامی

آیت الله خامنه‌ای3 نیز 14 تیر 1389 در پیامی درگذشت این عالم مجاهد را تسلیت گفتند و از وی به عنوان عالمی پایبند به انقلاب اسلامی نام بردند.

تألیفات


  1. فقه الشریعة/ رساله عملیه/ در سه فصل
  2. أحکام الشریعة/ خلاصه فقه الشریعه
  3. الفتاوی الواضحه/ شرح رساله عملیه آیت الله شهید سید محمد باقر صدر
  4. دلیل مناسک الحج
  5. کتاب الصوم
  6. المناسک الفقهیه
  7. فقه الحیاة
  8. تحدیات المهاجر
  9. الإسلام و منطق القوة
  10. مع الحکمة فی خط الإسلام
  11. مفاهیم إسلامیة عامة/ 10 جلد
  12. قضایانا على ضوء الإسلام
  13. خطوات على طریق الإسلام
  14. إرادة القوة
  15. قضایا إسلامیة معاصرة
  16. الحرکة الإسلامیة: هموم وقضایا
  17. الإسلامیون والتحدیات المعاصرة
  18. فی آفاق الحوار المسیحی الإسلامی
  19. المدنّس والمقدس
  20. للإنسان والحیاة
  21. اتجاهات وأعلام
  22. أمراء وقبائل
  23. حوارات فی الفکر والسیاسة والاجتماع.
  24. أحادیث فی قضایا الاختلاف والوحدة
  25. الأخلاقیات الطیبة وأخلاقیات الحیاة
  26. تحدیات الإسلام بین الحداثة والمعاصرة
  27. الإسلام وقدرته على التنافس الحضاری
  28. الإسلام والمسیحیة بین ذهنیة الصراع وحرکیة اللقاء
  29. التوبة.. عودة إلى الله
  30. المرجعیة وحرکة الواقع
  31. رسالة الحج
  32. مسائل عقائدیة
  33. الحوار بلا شروط تمرد على حالة الخوف
  34. الزهراء المعصومة أنموذج المرأة العالمی
  35. 100 سؤال وجواب
  36. تقوى الصوم
  37. بینات
  38. الجمعة منبر ومحراب
  39. صلاة الجمعة : الکلمة والموقف
  40. الندوة/ مناظرات هفتگی علامه در روزهای شنبه در دمشق/ 20 جلد
  41. روی و مواقف/ 3 جلد
  42. حرکة النبوة فی مواجهة الانحراف
  43. أسلوب الدعوة فی القرآن
  44. الحوار فی القرآن
  45. من عرفان القرآن
  46. من وحی القرآن/ تفسیر قرآن کریم/ 24 جلد
  47. دراسات و بحوث قرآنیة
  48. فی رحاب دعاء کمیل
  49. فی رحاب دعاء مکارم الأخلاق
  50. آفاق الروح/ شرح صحیفه سجادیه/ 3 جلد
  51. فی رحاب دعاء الافتتاح
  52. مع روحانیة الزمن
  53. کتاب الزهراء القدوة
  54. شرح خطبة الزهراء سلام الله علیها
  55. فی رحاب أهل البیت علیه السّلامفی جزأین
  56. نظرة إسلامیة حول عاشوراء
  57. نظرة إسلامیة حول الغدیر
  58. علی میزان الحق
  59. من وحی عاشوراء
  60. حدیث عاشوراء
  61. تأملات فی آفاق الإمام الکاظ علیه السّلام
  62. دنیا الطفل
  63. دنیا الشباب
  64. دنیا المرأة
  65. تأملات إسلامیة حول المرأة
  66. یا ظلال الإسلام
  67. قصائد للإسلام والحیاة
  68. على شاطئ الوجدان
  69. فقه الشرکة
  70. فقه المواریث
  71. رسالة فی الرضاع
  72. الصید والذباحة
  73. کتاب النکاح
  74. القرعة والاستخارة
  75. الوصیة
  76. الیمین والعهد والنذر
  77. لا ضرر ولا ضرار
  78. کتاب الجهاد
  79. علی شاطئ الوجدان
  80. تحدیات المهجر
  81. مطارحات فی قضایا قرآنیة
  82. الهجرة و الإغتراب
  83. الفقیه و الإمامة
  84. المقاومة الإسلامیة
  85. صراع الإرادات
  86. تأملات فی الفکر السیاسی الإسلامی
  87. المعالم الجدیدة للمرجعیة الشیعیة
  88. تأملات فی آفاق الإمام موسی الکاظم علیه السّلام

    1. ^ که نام فامیل از وی گرفته شده
    2. ^ علیهم السلام
    3. ^ مد ظله



    فیش‌ها

    1. پیام آیت الله سید علی خامنه‌ای (مدّ ظلّه) به مناسبت رحلت آیت الله سید محمد حسین فضل الله /پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله خامنه ای (مد ظله)


    ارتباط با ما | لوگوی ما
    حقوق مطالب اختصاصی محفوظ است.